Ilısu Barajı’nda sular çekilince

Ilısu Veysel Eroğlu Barajı tarihi antik kent Hasankeyf ile birlikte 199 yerleşim yerini sular altında bıraktı. Yapılan taşımalara rağmen Ezidi, Süryani ve Müslümanlara ait binlerce mezar baraj suları altında kaldı. Suların çekilmesiyle birlikte su altında kalan mezarlar yeniden ortaya çıktı.

DOĞAN KIZILGÜNEŞ 08 Kasım 2020 YAŞAM

Ilısu Barajı’nda sular çekilince eski yerleşim yerleri ortaya çıktı. (FOTOĞRAFLAR: DOĞAN KIZILGÜNEŞ)

Tepkilere rağmen bitirilen ve gündemden düşmeyen Ilısu Veysel Eroğlu Barajı tarihi antik kent Hasankeyf ile birlikte 199 yerleşim yerini sular altında bıraktı. Birçok tarihi alan ve yerleşim yerinin yanı sıra binlerce mezarda baraj ile birlikte sulara gömüldü. Devlet Su İşleri’ne yapılan başvurular sonucu bugüne kadar en az bin mezar Hasankeyf başta olmak üzere yeni yerleşim yerlerine taşındı. Buna rağmen Ezidi, Süryani ve Müslümanlara ait binlerce mezar ise baraj nedeni ile sular altında kaldı. Suların çekilmesi ile birlikte ise mezarlar yeniden ortaya çıktı, insan kemikleri ise ortalığa saçıldı.

SULAR ÇEKİLDİ

Haziran ve Temmuz ayında su seviyesinin en üst aşamaya getirilerek baraj bendinin testinin yapılmasının ardından çalıştırılan tirbün sayısı da artırılınca Eylül ve Ekim ayında baraj kapakları açılarak su seviyesi azaltıldı. Baraj sularının çekilmesi ile birlikte özellikle Batman ve Diyarbakır sınırında çevre felaketi meydana gelerek binlerce balık ölümü gerçekleşti. Öte yandan suların çekildiği sahada kuraklık ile birlikte ağır kokular gelmeye başladı. Suların çekildiği alanlarda mezarlıklarda insan kemikleri çıkması tepkilere neden oldu.

KEMİKLER BARAJ SULARINA KARIŞTI

Diyarbakır Batman sınırında yer alan Batman Merkez’e bağlı Oymataş köyü (Kürtçe adı Bedia) de barajdan etkilenen köylerden biri. Suların çekilmesi ile köyün su altında kalan evleri gün yüzüne çıktı. Tarihi mağaraları ile de bilinen köy eski bir gayrimüslim köyü. Köy sular altında kalmadan önce başvurular ile Batman Belediyesi en az 30 mezarı taşımış, daha eski olan bini aşkın mezarsa sulara gömülmüş. Mezarlık ile nehrin paralel olması nedeni ile suların çekilmesi ile birlikte mezarlığın bulunduğu toprak parçası parça parça nehre döküldü. Duruma tepki gösteren köylülerden Ramazan Yıldız, “Köyümüz sular altında kalmıştı. Sular buraya yıkım getirdi. Kemiklerin hepsi ortaya çıktı. Ve bu kemiklerin kimlere ait olduğunu da bilmiyoruz. Kime ait olursa olsun gömülme hakkı kutsaldır. Ve bu kabul edilebilir değildir. Mezarlıklar ziyaretgahımızdır. Her bayram biz buraya geliyorduk. Bırakın artık buraya gelmeyi artık köyümüze bile gelmek istemiyoruz.” diye konuştu.

İnsan kemiklerinin baraj sulara karıştığını belirten ve bu duruma tepki gösteren Yıldız, “Bir çözüm bulunmasını istiyoruz” diye konuştu.