Cumhuriyet’in ilk yıllarından II. Dünya Savaşı sonuna: ‘İstanbul Hafızası’

İBB Kültür Dairesi tarafından yayımlanan "Fotoğraflar ve Haberleriyle İstanbul Hafızası" kitabı cumhuriyetin ilk yıllarından İkinci Dünya Savaşı’nın bitimine kadar geçen yirmi yıllık sürede İstanbul'un değişimine ayna tutuyor.

SELAHATTİN SEVİ 14 Şubat 2021 FOTOĞRAF

Tepebaşı Tiyatrosu’nda Karagöz Balosu

İstanbul, şüphesiz tarihteki en büyük ve önemli şehirler arasında yer alıyor. Konumuyla, mimarisiyle, günlük yaşamıyla, boğazıyla, yerleşim birimleriyle, devasa kalabalığıyla bu ‘canlı’ şehirde olup bitenler de her dönemde yetenekli fotoğrafçıların objektiflerine yansımış.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Daire Başkanlığı’nın yayımladığı iki cilt halindeki Fotoğraflar ve Haberleriyle İstanbul Hafızası kitabı şehrin 1924’ten 1944’e kadarki 20 yılına tanıklık ediyor. Kitapta Cumhuriyet’in ilk yıllarının İstanbul’daki karşılanışı ve izlerini, toplumsal olayları, halkta ve şehirde meydana gelen değişimleri, dünyayı kasıp kavuran II. Dünya Savaşı’nın şehre yansımasını, günlük hayatı, mimariyi, eğlence mekânlarını ve şehrin önde gelen kişilerini görmek mümkün.

KİTAP İÇİN ARŞİVLER TARANDI

İlk cildinde 1924-1931, ikinci cildinde 1932-1944 yılları arasında İstanbul’la ilgili gazete ve dergilerde çıkan haberlerin görsellerinin perde arkasının da metinlerle okura aktarıldığı albüm kitap, Cengiz Kahraman ve Mehmet Yüce tarafından yayına hazırlandı. Albümdeki haberlerin birçoğu Atatürk Kitaplığı, Beyazıt Devlet Kütüphanesi ve Milli Kütüphane’nin arşivlerinden derlendi.

“ESKİ BAŞKENT”İN İLK YILLARI VE “BÜYÜK SAVAŞ”

Şehrin sosyokültürel hayatına ve görsel hafızasına katkı sunan iki ciltlik Fotoğraflar ve Haberleriyle İstanbul Hafızası, 20 yıllık süreçte her bakımdan çehresi değişen “eski başkent” İstanbul’un geçirdiği dönüşümü gözler önüne seriyor. Dönemin İstanbul’una ait toplumsal olaylar ve mekânlar hakkında metinler de kitapta yer alıyor.

Cumhuriyet’in ilanının ardından uygulanmaya başlanan değişimin halk üzerinde bıraktığı etki ve izlere dair ilginç veriler sunan kitap, İstanbul’da yaşanan toplumsal olayları, şehrin önemli karakterlerini, eğlence mekanlarını, birçoğu artık var olmayan meslekleri, bazıları artık sadece hatıralarda kalmış mimari eserleri, fotoğraf ve haber metinleriyle de anlatıyor.

USTA FOTO MUHABİRLERİNİN FOTOĞRAFLARI

O yıllarda yayımlanan gazete ve dergiler için fotoğraf çeken foto muhabirleri Hilmi Şahenk, Namık Görgüç, Cemal Göral, Ali Ersan, Faik Şenol Selahattin Giz ve Jean Weinberg’in kitapta yer alan fotoğrafları, toplumsal değişimlere dair, yoruma ve analize açık önemli birer belge değeri taşıyor.

BAYRAM TELAŞI, TİYATRO OYUNLARI, KAZALAR, EMİNÖNÜ KALABALIĞI VE DAHA NİCESİ…

Kitapta Atatürk’ün “Cumhurbaşkanı” sıfatıyla İstanbul’a gelişini de görmek mümkün, Sirkeci’deki bayram telaşını da. 1929’daki ekonomik krizin İstanbul’a sinen etkilerini hem haberlerden hem de fotoğraflardan takip edebiliyoruz.

Rus devriminin önemli ismi Lev Troçki’nin İstanbul maceralarını merak edenler de dönemin haberlerine ve fotoğraflarına ilgi duyacaktır.